Zadatek a Zaliczka — Co Jest Zwrotne, Co Przepada
Przy kupnie lub sprzedaży mieszkania jedno słowo w umowie może zdecydować, czy odzyskasz swoje pieniądze, czy stracisz je bezpowrotnie. Przy zadatku, gdy sprzedający nie wykona umowy, kupujący może od niej odstąpić i żądać podwójnej kwoty. Przy zaliczce dostaje zwrot wpłaty, a odszkodowania musi dochodzić osobno, wykazując szkodę. Dlatego przy transakcjach nieruchomości rekomendujemy zadatek jako jedną z najsilniejszych form zabezpieczenia — choć umowa przedwstępna w formie aktu notarialnego (art. 390 § 2 KC), która pozwala dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej przed sądem, bywa jeszcze mocniejszym zabezpieczeniem. Jeśli dopiero planujesz zakup — przeczytaj nasz kompletny poradnik zakupu mieszkania krok po kroku.
Przy mieszkaniu za 400 000 zł i zadatku 40 000 zł kupujący może żądać od sprzedającego, który nie wykonał umowy, 80 000 zł (swoje 40 000 zł plus drugie tyle). Przy zaliczce sprzedający zwraca 40 000 zł. Ta różnica może zadecydować o dziesiątkach tysięcy złotych w Twojej kieszeni.
Podsumowanie
| Wniosek | Wyjaśnienie |
|---|---|
| Zadatek ma rygorystyczne konsekwencje prawne | Kupujący, który nie wykona umowy, może stracić zadatek, a sprzedający – musieć oddać zadatek i drugie tyle. To skłania obie strony do poważnego traktowania umowy. |
| Zaliczka słabo zabezpiecza transakcję nieruchomości | Zaliczka nie daje z góry ustalonej sankcji. Odszkodowania można dochodzić na zasadach ogólnych, ale trzeba wykazać szkodę — przy kwotach rzędu setek tysięcy złotych to duże ryzyko. |
| Jasne oznaczenie zadatku w umowie jest bardzo ważne | Nazwij wpłatę wprost zadatkiem — bez tego słowa łatwo o spór, czy to zadatek, czy zaliczka. |
| W naszej praktyce zadatek to zwykle 5–10% wartości nieruchomości | Przy mieszkaniu za 400 000 zł zadatek wynosi najczęściej od 20 000 do 40 000 zł. |
| Dokumentacja umowy musi być precyzyjna | Dobrze sporządzona umowa chroni interesy stron i minimalizuje ryzyko. |
📄 Do pobrania w tym artykule: wzór umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości — 4 strony do wypełnienia (PDF). Do tego checklista „zadatek czy zaliczka" — 10 punktów do sprawdzenia przed podpisaniem + przykładowy zapis o zadatku (PDF).
Co to jest zadatek?
Zadatek to kwota pieniężna (lub rzecz) przekazywana drugiej stronie przy zawarciu umowy, która stanowi zabezpieczenie jej wykonania. Instytucja zadatku jest uregulowana w art. 394 Kodeksu Cywilnego i ma ściśle określone konsekwencje prawne.
W praktyce rynku nieruchomości zadatek działa następująco:
- Jeśli kupujący nie wykona umowy – sprzedający może od niej odstąpić i zatrzymać zadatek
- Jeśli sprzedający nie wykona umowy – kupujący może od niej odstąpić i żądać zadatku w podwójnej wysokości
- Jeśli transakcja dojdzie do skutku – zadatek jest zaliczany na poczet ceny nieruchomości
Zadatek pełni więc podwójną funkcję: jest jednocześnie potwierdzeniem zawarcia umowy oraz zabezpieczeniem finansowym na wypadek jej niewykonania. To właśnie surowe konsekwencje finansowe odróżniają zadatek od zaliczki i czynią go silniejszym instrumentem ochrony interesów obu stron.
Planujesz sprzedaż nieruchomości? Poprowadzimy całą sprzedaż — od bezpłatnej analizy wartości, przez bezpieczną umowę przedwstępną z zadatkiem, po finalizację u notariusza.
Zadzwoń: 578 007 757 — bezpłatna konsultacja
Co to jest zaliczka?
Zaliczka to częściowa wpłata na poczet przyszłego świadczenia, która nie posiada tak rygorystycznych regulacji prawnych jak zadatek. Kodeks Cywilny nie zawiera odrębnych przepisów regulujących zaliczkę – stosuje się do niej ogólne przepisy o zobowiązaniach.
Główne cechy zaliczki:
- Jeśli kupujący rezygnuje z umowy – zaliczka co do zasady wraca do niego, ale sprzedający może dochodzić odszkodowania
- Jeśli sprzedający wycofuje się z transakcji – również zwraca zaliczkę w kwocie otrzymanej (nie podwójnie), a kupujący może dochodzić odszkodowania
- Jeśli transakcja dojdzie do skutku – zaliczka jest zaliczana na poczet ceny, identycznie jak zadatek
W kontekście transakcji nieruchomości zaliczka jest ryzykownym wyborem. Jeśli sprzedający wycofa się z umowy, kupujący odzyskuje wpłaconą kwotę, a za koszty poniesione na przygotowanie do transakcji może żądać odszkodowania (art. 390 § 1 KC) — tyle że musi wykazać szkodę i jej wysokość. Dlatego przy kupnie mieszkania czy domu zdecydowanie odradzamy poleganie na zaliczce.
Zadatek a zaliczka – najważniejsze różnice
Choć z pozoru zadatek i zaliczka mogą wydawać się podobne, w rzeczywistości mają zupełnie różne znaczenie prawne i konsekwencje. Poniższa tabela podsumowuje najważniejsze różnice:
| Kryterium | Zadatek | Zaliczka |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | Art. 394 Kodeksu Cywilnego | Brak odrębnych przepisów – ogólne zasady zobowiązań |
| Konsekwencje rezygnacji kupującego | Sprzedający może odstąpić od umowy i zatrzymać zadatek | Zaliczka podlega zwrotowi; sprzedający może dochodzić odszkodowania |
| Konsekwencje rezygnacji sprzedającego | Kupujący może odstąpić od umowy i żądać zadatku w podwójnej wysokości | Zwraca zaliczkę w tej samej kwocie; kupujący może dochodzić odszkodowania |
| Forma | Pieniądze lub rzecz (np. przedmiot wartościowy) | Zwykle pieniądze |
| Wymagania formalne | Warto nazwać go w umowie wprost „zadatkiem" — inaczej łatwo o spór | Nie wymaga szczególnych oznaczeń |
| Siła zabezpieczenia | Silne – dyscyplinuje obie strony | Słabsze – brak z góry ustalonej sankcji, szkodę trzeba wykazać |
| Typowe zastosowanie | Umowy przedwstępne kupna-sprzedaży nieruchomości | Usługi, rezerwacje, mniejsze transakcje |
Nie wiesz co wybrać? Nasi agenci pokażą, jak oba rozwiązania działają w praktyce transakcji, a przy wątpliwościach prawnych skierują Cię do notariusza.
Zadatek czy zaliczka — kiedy co wybrać?
Wybór zależy od wartości transakcji i tego, jak bardzo zależy Ci na jej dojściu do skutku. Zadatek stosuj wszędzie tam, gdzie rezygnacja drugiej strony wyrządziłaby Ci realną szkodę. Zaliczkę — przy drobnych, niezobowiązujących rezerwacjach.
| Sytuacja | Co wybrać? | Dlaczego |
|---|---|---|
| Kupno/sprzedaż nieruchomości | Zadatek | Kwoty rzędu setek tysięcy zł — rezygnacja drugiej strony musi boleć |
| Wynajem mieszkania (rezerwacja terminu) | Zależy od umowy | Przy najmie okazjonalnym warto zadatek przy rezerwacji terminu; kaucja to osobna instytucja |
| Remont mieszkania / usługi budowlane | Zadatek | Ekipa rezerwuje termin i materiały — jeśli się wycofasz, ponoszą realną stratę (i odwrotnie) |
| Meble lub sprzęt na zamówienie | Zadatek | Produkcja na wymiar — firma ponosi koszty zanim odda towar; zadatek zabezpiecza obie strony |
| Rezerwacja usługi (fotograf, catering, event) | Zależy od wartości | Przy droższych zleceniach zadatek — przy małych kwotach zaliczka jest praktyczniejsza |
| Rezerwacja hotelowa / turystyczna | Zaliczka | W praktyce przy takich rezerwacjach częściej spotyka się zaliczkę lub przedpłatę niż zadatek — przy tej skali transakcji rzadko potrzeba aż tak silnego zabezpieczenia |
Praktyczna zasada: jeśli rezygnacja którejkolwiek strony wiąże się z realną stratą czasu, pieniędzy lub utraconych szans — stosuj zadatek. Jeśli transakcja jest niskokwotowa i łatwa do cofnięcia dla obu stron — zaliczka wystarczy.
Ile wynosi zadatek przy kupnie mieszkania?
Kodeks cywilny nie określa minimalnej ani maksymalnej kwoty zadatku – strony ustalają ją same.
W naszej praktyce zadatek to najczęściej 5–10% wartości nieruchomości:
| Wartość mieszkania | Zadatek 5% | Zadatek 10% | Podwójny zwrot przy zadatku 10% |
|---|---|---|---|
| 300 000 zł | 15 000 zł | 30 000 zł | 60 000 zł |
| 400 000 zł | 20 000 zł | 40 000 zł | 80 000 zł |
| 550 000 zł | 27 500 zł | 55 000 zł | 110 000 zł |
| 700 000 zł | 35 000 zł | 70 000 zł | 140 000 zł |
„Kupującym, którzy finansują zakup kredytem hipotecznym, zalecam zadatek w wysokości 5–10% wartości nieruchomości. Taki zadatek jest wystarczająco wysoki, by zmotywować obie strony do dotrzymania warunków."
— Izabela Grochala, ekspertka rynku nieruchomości, Ci Od Nieruchomości
Przy ustalaniu kwoty zadatku zwróć uwagę na:
- Źródło finansowania – kupujący z kredytem hipotecznym powinni zabezpieczyć się na wypadek odmowy kredytu (więcej o tym w sekcji FAQ)
- Warunki rynkowe – w naszej praktyce na rynku sprzedającego (mało ofert, dużo chętnych) zadatek bywa wyższy
- Specyfikę transakcji – czas do zawarcia umowy przyrzeczonej, stan prawny nieruchomości
Kupując od dewelopera, zanim dojdzie do podpisania umowy deweloperskiej, możesz spotkać się z opłatą rezerwacyjną z umowy rezerwacyjnej — to inny instrument niż zadatek. Ustawa deweloperska ogranicza ją do maksymalnie 1% ceny z prospektu informacyjnego (art. 32 ust. 2) i każe zwrócić ją niezwłocznie m.in. wtedy, gdy nie dostałeś kredytu z powodu negatywnej oceny zdolności kredytowej (art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym). Jeśli to deweloper nie wykona zobowiązania z umowy rezerwacyjnej, opłata wraca w podwójnej wysokości (art. 34 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 tej ustawy).
Czy zadatek jest zwrotny?
Tak — w trzech głównych sytuacjach. Wbrew powszechnemu przekonaniu, zadatek nie zawsze przepada — art. 394 § 3 KC przewiduje przypadki, w których podlega pełnemu zwrotowi, a strony mogą dopisać kolejne w umowie:
- Rozwiązanie umowy — np. obie strony zgadzają się zakończyć umowę. Zadatek wraca do wpłacającego w pełnej kwocie.
- Niewykonanie umowy wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie odpowiada albo odpowiadają obie — np. zmiana przepisów uniemożliwiająca transakcję albo klęska żywiołowa. Zadatek podlega zwrotowi, a obowiązek zapłaty podwójnej kwoty odpada.
- Klauzula umowna — np. zapis o zwrocie zadatku w przypadku odmowy kredytu hipotecznego. Strony mogą w umowie rozszerzyć katalog sytuacji, w których zadatek jest zwrotny.
Kiedy zadatek przepada?
- Kupujący nie wykonuje umowy z przyczyn, za które odpowiada — sprzedający może od niej odstąpić i zatrzymać zadatek
- Sprzedający nie wykonuje umowy z przyczyn, za które odpowiada — kupujący może od niej odstąpić i żądać zadatku w podwójnej wysokości (np. wpłacono 30 000 zł → żądanie 60 000 zł)
To uprawnienie poszkodowanej strony, a nie skutek, który następuje sam — to ona decyduje, czy z niego skorzysta.
Pułapka: odmowa kredytu bez klauzuli
Jeśli kupujesz na kredyt i bank odmówi finansowania, bez odpowiedniego zapisu w umowie możesz stracić cały zadatek — przy zadatku 5–10% ceny, najczęstszym w naszej praktyce, to np. 20 000–40 000 zł przy mieszkaniu za 400 000 zł. Dlatego przy zakupie na kredyt klauzula kredytowa to nie opcja, lecz konieczność.
Jak zabezpieczyć zadatek na wypadek odmowy kredytu?
Rozwiązaniem jest klauzula kredytowa zbudowana jako warunek rozwiązujący (art. 89 Kodeksu cywilnego): jeśli do ustalonego dnia doręczysz sprzedającemu odmowy ze wszystkich banków, do których złożyłeś wnioski (z potwierdzeniami ich złożenia) — skutki umowy ustają, a zadatek wraca w pełnej wysokości. Przykładowy zapis — do omówienia z notariuszem, bo brzmienie trzeba dopasować do Twojej umowy:
„Kupujący zobowiązuje się złożyć wniosek o kredyt hipoteczny na kwotę co najmniej [kwota] zł w co najmniej 2 bankach w terminie 7 dni od zawarcia niniejszej umowy, dołożyć należytej staranności w celu jego uzyskania oraz na żądanie Sprzedającego okazać potwierdzenia złożenia wniosków. Niniejsza umowa zostaje zawarta pod warunkiem rozwiązującym (art. 89 Kodeksu cywilnego): jeżeli Kupujący doręczy Sprzedającemu najpóźniej do dnia [data] decyzje odmowne albo decyzje przyznające kredyt na niższą kwotę, wydane przez wszystkie banki, do których złożył wnioski (a jeżeli któryś bank nie wydał decyzji — pisemne oświadczenie o tym fakcie), wraz z potwierdzeniami złożenia wniosków, skutki niniejszej umowy ustają z dniem tego doręczenia, a wpłacony zadatek podlega zwrotowi Kupującemu w pełnej wysokości w terminie 7 dni od tego doręczenia. Warunek nie ziszcza się, jeżeli Kupujący nie złożył wniosków w liczbie i terminie określonych wyżej albo uzyskał pozytywną decyzję kredytową."
To zapis pomocniczy — działa tylko jako część kompletnej, poprawnie sformułowanej umowy przedwstępnej (tam pobierzesz pełny wzór całej umowy). Terminy (na złożenie wniosku i na zwrot zadatku) oraz to, do ilu banków kupujący ma złożyć wniosek, ustalcie indywidualnie, a przed podpisaniem daj umowę do sprawdzenia — nasza agentka pomoże zadbać o to, żeby zapisy zabezpieczały Twoje pieniądze, a przy wątpliwościach prawnych skieruje Cię do notariusza.
Jak działa zadatek w kontekście umowy?
Zadatek stanowi szczególną formę zabezpieczenia umowy, która wprowadza konkretne mechanizmy prawne chroniące interesy obu stron transakcji. Jego działanie opiera się na precyzyjnych regulacjach, które określają konsekwencje w przypadku niewykonania lub odstąpienia od umowy.
Mechanizm prawny zadatku
Zgodnie z art. 394 Kodeksu Cywilnego, zadatek funkcjonuje w oparciu o ściśle określone zasady:
- Zadatek przekazywany jest w momencie zawarcia umowy
- Stanowi formalne potwierdzenie woli realizacji zobowiązania
- Wprowadza finansowe konsekwencje w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron
Gdy jedna ze stron nie wykonuje umowy, druga może bez wyznaczania dodatkowego terminu od niej odstąpić i zatrzymać otrzymany zadatek, a jeśli sama go dała — żądać sumy dwukrotnie wyższej. To jej uprawnienie, a nie skutek, który następuje automatycznie.
Przepisy o zadatku mają charakter dyspozytywny — strony mogą w umowie określić inne zasady zwrotu zadatku. Dlatego tak ważne jest dokładne przeczytanie każdej umowy przedwstępnej przed jej podpisaniem.
Praktyczne zastosowanie w transakcjach
W praktyce zadatek pełni funkcję silnego narzędzia motywacyjnego. Jego głównym celem jest minimalizacja ryzyka nieuczciwego postępowania i zwiększenie prawdopodobieństwa dotrzymania zobowiązań.
Skuteczność zadatku zależy od precyzyjnego udokumentowania w umowie. Obie strony muszą rozumieć konsekwencje odstąpienia od zobowiązania — stąd potrzeba starannego sporządzenia umowy przedwstępnej.
Zadatek w innych umowach — remont, wynajem, usługi
Art. 394 Kodeksu cywilnego nie ogranicza się do kupna nieruchomości. Zadatek możesz zastosować przy remoncie, wynajmie, zleceniu usługi czy zamówieniu towaru na wymiar. Mechanizm jest ten sam: gdy jedna strona nie wykona umowy, druga może odstąpić od umowy — jeśli zadatek otrzymała, zatrzymać go, a jeśli go dała, żądać sumy dwukrotnie wyższej. Przy usługach dla konsumentów UOKiK wskazywał (komunikat z 13.08.2014), że pobieranie z góry 100% wynagrodzenia jako zadatku lub zaliczki może być kwestionowane — to stanowisko urzędu, nie przepis ustawy.
Dochodzą jednak przepisy o danej umowie. Przy umowie o dzieło zamawiający może odstąpić od niej przed ukończeniem dzieła, płacąc wynagrodzenie pomniejszone o to, co wykonawca zaoszczędził (art. 644 KC; przy robotach budowlanych i remoncie budynku — przez odesłanie z art. 656 i art. 658 KC). Zlecenie każda strona może wypowiedzieć w każdym czasie. Konsument, który zawarł umowę poza lokalem firmy albo na odległość, może zwykle w ciągu 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i odzyskać wszystkie wpłaty — a jeśli umowę zawarto podczas nieumówionej wizyty przedsiębiorcy w domu konsumenta albo podczas wycieczki, termin wydłuża się do 30 dni (art. 27 ustawy o prawach konsumenta). Jeśli jednak konsument sam zażądał rozpoczęcia usługi przed upływem terminu odstąpienia, przy odstąpieniu musi zapłacić za tę część usługi, która została już wykonana — o ile przedsiębiorca prawidłowo go o tym poinformował (art. 35 i 36 ustawy o prawach konsumenta).
Zadatek przy remoncie i usługach budowlanych
Umowy z ekipami remontowymi to jeden z najczęstszych kontekstów poza rynkiem nieruchomości. W praktyce spotyka się zadatek w wysokości 10–20% wartości zlecenia, przekazywany przy podpisaniu umowy o dzieło lub umowy zlecenia.
- Ekipa rezerwuje Twój termin i zamawia materiały — jeśli się wycofasz bez zadatku, ponosi realną stratę
- Ty tracisz czas i inne możliwości — jeśli ekipa odwoła zlecenie w ostatniej chwili, możesz odstąpić od umowy i żądać podwójnego zadatku
- Uwaga na słownictwo: nazwij wpłatę w umowie wprost „zadatkiem" — przy słowach „przedpłata" czy „zaliczka na materiały" łatwo o spór, czy art. 394 KC w ogóle ma zastosowanie
Zadatek przy wynajmie mieszkania
Przy rezerwacji terminu najmu (zanim zostanie podpisana umowa najmu) możesz zastosować zadatek rezerwacyjny. To inna instytucja niż kaucja — kaucja zabezpiecza należności wynajmującego z tytułu najmu (np. zaległy czynsz), a zadatek rezerwacyjny zabezpiecza samo zawarcie umowy.
- Zadatek rezerwacyjny (przed podpisaniem umowy najmu) — gdy właściciel w ostatniej chwili odmówi podpisania umowy, możesz odstąpić i żądać zadatku w podwójnej wysokości
- Kaucja (przy podpisaniu umowy najmu) — osobna wpłata, zwracana w ciągu miesiąca od opróżnienia lokalu, po potrąceniu należności wynajmującego z tytułu najmu; przy najmie zwykłym maksymalnie dwunastokrotność czynszu, z waloryzacją przy zwrocie (art. 6 ustawy o ochronie praw lokatorów), a przy najmie okazjonalnym maksymalnie sześciokrotność czynszu, pokrywająca też ewentualne koszty egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu (art. 19a ust. 4–5 tej ustawy)
- Kaucja nie jest zadatkiem i nie podlega art. 394 KC — nie myl tych dwóch instytucji
Zadatek przy zamówieniu towaru na wymiar
Meble kuchenne, okna, drzwi na wymiar, samochód z salonu — wszystkie te sytuacje uzasadniają zadatek. Producent lub sprzedawca ponosi koszty produkcji zanim odda towar, więc zadatek dyscyplinuje obie strony. Kupując taki towar przez internet, pamiętaj, że rzeczy nieprefabrykowane, robione według specyfikacji konsumenta, są wyłączone z 14-dniowego prawa odstąpienia (art. 38 ustawy o prawach konsumenta).
„Widziałam sytuacje, gdy klienci wracali z umowami remontowymi, gdzie zapisano zaliczkę — i mimo porzucenia budowy przez ekipę odzyskali tylko tyle, ile wpłacili. O rekompensatę za miesiąc przestoju i szukanie zastępstwa musieli walczyć osobno, na zasadach ogólnych, i wykazać poniesioną szkodę. Jedno słowo w umowie mogłoby to uprościć."
— Izabela Grochala, ekspertka rynku nieruchomości, Ci Od Nieruchomości
Dlaczego zaliczka słabo chroni Twoje interesy?
Zaliczka to po prostu częściowa wpłata na poczet ceny. Nie daje z góry ustalonej sankcji, gdy druga strona się rozmyśli. W praktyce oznacza to, że:
- Sprzedający, który się wycofa, najpierw oddaje tylko zaliczkę – o odszkodowanie trzeba walczyć osobno i wykazać szkodę (art. 390 § 1 KC)
- Kupujący traci czas i pieniądze – koszty rzeczoznawcy, eksperta kredytowego, utracone inne okazje na rynku
- Słabsza motywacja do dotrzymania umowy – druga strona wie, że najpierw oddaje tylko wpłatę, a o resztę trzeba się z nią spierać
To, czy zamiast samego odszkodowania możesz przed sądem żądać zawarcia umowy przyrzeczonej, zależy od formy umowy przedwstępnej, a nie od tego, czy wpłaciłeś zadatek, czy zaliczkę — taki pozew przysługuje tylko wtedy, gdy umowa przedwstępna ma formę aktu notarialnego (art. 390 § 2 KC). Przy zwykłej formie pisemnej, niezależnie od nazwy wpłaty, zostaje tylko roszczenie odszkodowawcze (przy zadatku dodatkowo uprawnienia z art. 394 KC).
Uwaga na termin: roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta (art. 390 § 3 KC).
Nasza rekomendacja
Przy transakcjach nieruchomości w zdecydowanej większości przypadków rekomendujemy zadatek. Zaliczka ma sens przy drobnych usługach czy rezerwacjach, ale przy kwotach rzędu kilkuset tysięcy złotych to słabe zabezpieczenie.
Dlaczego przy nieruchomościach rekomendujemy zadatek?
Przy kupnie i sprzedaży nieruchomości rekomendujemy zadatek. Przy transakcjach wartych setki tysięcy złotych zaliczka daje słabe zabezpieczenie. Oto dlaczego zadatek zwykle jest lepszym wyborem:
Zadatek przy nieruchomościach – dlaczego warto:
- Chroni przed wycofaniem się sprzedającego – kupujący może wtedy odstąpić od umowy i żądać podwójnej kwoty, więc sprzedający dobrze się zastanowi
- Motywuje obie strony do dotrzymania warunków – nikt nie chce tracić kilkudziesięciu tysięcy złotych
- Rekompensuje stracony czas – jeśli transakcja upadnie z przyczyn, za które odpowiada druga strona, możesz odstąpić od umowy i zatrzymać otrzymany zadatek, a jeśli to Ty go dałeś — żądać sumy dwukrotnie wyższej
- To nasza rekomendacja – w naszej praktyce zadatek sprawdza się jako podstawowe zabezpieczenie transakcji nieruchomości
- Kupujesz na kredyt? – dodaj klauzulę zwrotu zadatku przy odmowie kredytu, żeby zabezpieczyć się także na wypadek decyzji banku
A co z zaliczką? Kiedy ma sens:
- Drobne usługi i rezerwacje – drobne naprawy, rezerwacja terminu u notariusza
- Sytuacje o niskiej wartości – gdy kwota wpłaty jest niewielka i ryzyko akceptowalne
Przy kupnie lub sprzedaży nieruchomości? Zdecydowanie nie. Ryzyko jest zbyt duże, a zaliczka daje tylko ogólne prawo do odszkodowania, które trzeba wykazać.
Przykłady (ilustracyjne)
Poniższe sytuacje to przykłady ilustracyjne, obrazujące typowe mechanizmy z art. 394 KC — nie opisy konkretnych, prawdziwych transakcji.
📍 Przypadek 1: Mieszkanie na Polesiu – zaliczka zamiast zadatku
Pan Tomasz znalazł wymarzone mieszkanie w dzielnicy Polesie za 450 000 zł. Przy podpisaniu umowy przedwstępnej wpłacił 45 000 zł (10% wartości). W umowie zapisano to jako „zaliczkę".
Po dwóch tygodniach sprzedający otrzymał lepszą ofertę i postanowił wycofać się z transakcji. Ponieważ wpłata była zaliczką – nie zadatkiem – sprzedający zwrócił panu Tomaszowi 45 000 zł. O pokrycie kosztów przygotowań do zakupu pan Tomasz mógłby walczyć tylko jako o odszkodowanie, wykazując szkodę.
Gdyby to był zadatek, pan Tomasz mógłby odstąpić od umowy i żądać 90 000 zł (podwójnej kwoty) — czyli oprócz zwrotu swoich pieniędzy dodatkowych 45 000 zł.
Lekcja: Zawsze upewnij się, że w umowie jest jasno zapisane słowo „zadatek", jeśli chcesz mieć silniejszą ochronę prawną.
📍 Przypadek 2: Odmowa kredytu – co z zadatkiem?
Pani Anna wpłaciła 35 000 zł zadatku na mieszkanie w Łodzi za 350 000 zł. Niestety, po trzech tygodniach bank odmówił jej kredytu hipotecznego z powodu zmiany zdolności kredytowej.
Na szczęście w umowie przedwstępnej znajdował się zapis: „W przypadku odmowy udzielenia kredytu hipotecznego potwierdzonej pisemnym oświadczeniem banku, zadatek podlega zwrotowi w pełnej wysokości."
Gdyby takiego zapisu nie było, sprzedający mógłby próbować zatrzymać 35 000 zł zadatku, a spór o to, czy pani Anna odpowiada za odmowę banku, rozstrzygałby sąd — a ciężar wykazania, że nie ponosi za to odpowiedzialności, spoczywałby zwykle na niej (tak przyjmuje się na tle art. 471 KC).
Lekcja: Kupując na kredyt, zawsze negocjuj klauzulę zwrotu zadatku w przypadku odmowy finansowania — z terminem i liczbą banków, jak w przykładowym zapisie wyżej. Zapis pani Anny, bez terminu i oparty na odmowie jednego banku, to uproszczenie na potrzeby przykładu.
Czy zaliczka jest zwrotna?
Tak — zaliczka co do zasady podlega zwrotowi w pełnej wysokości, niezależnie od tego, która strona rezygnuje z umowy. To podstawowa różnica w porównaniu z zadatkiem: nie ma tu mechanizmu przepadku ani podwójnego zwrotu. Jeśli jednak strona, która ma oddać zaliczkę, ma wobec drugiej strony wymagalne roszczenie pieniężne – np. o odszkodowanie, bo to druga strona nie wykonała umowy – może je potrącić z kwotą do zwrotu (art. 498 KC); wtedy zwrot nie będzie pełny. Same poniesione koszty dają prawo do potrącenia tylko wtedy, gdy odpowiada za nie druga strona. W umowach z konsumentem zapis, który całkowicie wyłącza zwrot wpłaty, bywa w razie wątpliwości uznany za niedozwolone postanowienie umowne (art. 385³ pkt 12 KC). Jeśli kupujący się rozmyśli, co do zasady odzyskuje wpłaconą kwotę — chyba że sprzedający potrąci z niej należne mu odszkodowanie. Jeśli sprzedający wycofa się z transakcji — również zwraca zaliczkę, ale tylko w kwocie otrzymanej.
Brzmi dobrze? Nie do końca. Sprzedający, który się wycofa, najpierw oddaje tylko pieniądze. Za poniesione koszty (rzeczoznawca, ekspert kredytowy, rezerwacja notariusza) kupujący może żądać odszkodowania (art. 390 § 1 KC), ale musi wykazać szkodę i jej wysokość, a gdy sprzedający nie zapłaci — dochodzić jej w sądzie.
Dlatego przy kwotach rzędu setek tysięcy złotych zaliczka to słabe zabezpieczenie. Zadatek daje realne konsekwencje — gdy druga strona nie wykona umowy, można od niej odstąpić i zatrzymać otrzymany zadatek, a jeśli samemu się go dało — żądać sumy dwukrotnie wyższej.
Co jest zwrotne — zadatek czy zaliczka?
Zaliczka co do zasady podlega zwrotowi w pełnej wysokości. Zadatek wraca w sytuacjach z art. 394 § 3 KC albo wtedy, gdy przewiduje to umowa.
| Sytuacja | Zadatek | Zaliczka |
|---|---|---|
| Kupujący rezygnuje | Sprzedający może odstąpić i zatrzymać | Zwrot (sprzedający może żądać odszkodowania) |
| Sprzedający rezygnuje | Kupujący może odstąpić i żądać podwójnego zadatku | Sprzedający oddaje zaliczkę. Odszkodowania kupujący musi żądać osobno i udowodnić szkodę – w razie sporu w sądzie |
| Rozwiązanie za porozumieniem | Pełny zwrot | Zwrot (chyba że druga strona ma wymagalne roszczenie do potrącenia) |
| Odmowa kredytu (z klauzulą) | Pełny zwrot | Zwrot (chyba że druga strona ma wymagalne roszczenie do potrącenia) |
| Odmowa kredytu (bez klauzuli) | Ryzyko utraty — zależy od tego, czy kupujący odpowiada za odmowę | Zwrot (chyba że druga strona ma wymagalne roszczenie do potrącenia) |
Wniosek? Zadatek chroni silniej — ale wymaga przemyślanej umowy. Zaliczka jest "bezpieczna" w sensie zwrotu, ale słabo zabezpiecza transakcję. Przy kupnie mieszkania za 400 000 zł wolisz zadatek z klauzulą kredytową niż zaliczkę, przy której o odszkodowanie trzeba walczyć osobno.
Podsumowanie najważniejszych różnic między zadatkiem a zaliczką
Przy transakcjach nieruchomości wybór jest jednoznaczny: zadatek. Uregulowany w art. 394 KC, zadatek pozwala odstąpić od umowy, gdy druga strona jej nie wykona: stronie, która zadatek otrzymała — zatrzymać go, a stronie, która go dała — żądać sumy dwukrotnie wyższej. To dyscyplinuje obie strony. Zaliczka, choć podlega zwrotowi, zostawia tylko ogólne prawo do odszkodowania, które trzeba wykazać – przy kwotach rzędu setek tysięcy złotych to słabe zabezpieczenie.
Najważniejsze wnioski:
- Zadatek to jedno z najskuteczniejszych narzędzi ochrony – zarówno dla kupującego, jak i sprzedającego
- Zaliczka słabo zabezpiecza transakcję nieruchomości – brak z góry ustalonej sankcji osłabia motywację do dotrzymania umowy
- Słowo w umowie ma znaczenie – „zadatek" i „zaliczka" to nie synonimy, lecz różne instytucje prawne z całkowicie innymi konsekwencjami
- Przy kredycie klauzula kredytowa to podstawa – kupując na kredyt, zawsze negocjuj zapis o zwrocie zadatku przy odmowie finansowania
Precyzyjna dokumentacja i jasne określenie warunków w umowie przedwstępnej zabezpieczą Twoje interesy. Więcej o pełnym przebiegu transakcji kupna-sprzedaży znajdziesz w naszym przewodniku krok po kroku.
Chcesz mieć pewność, że Twój zadatek prawidłowo zabezpiecza transakcję?
Odpowiedni zapis w umowie przedwstępnej to różnica między dobrym zabezpieczeniem a ryzykiem utraty kilkudziesięciu tysięcy złotych. Pomożemy Ci wynegocjować warunki zadatku i dopilnować, żeby ustalenia trafiły do umowy — ocenę prawną jej zapisów daje notariusz – niezależnie od tego, czy kupujesz, czy sprzedajesz.
Skontaktuj się z nami i skorzystaj z bezpłatnej konsultacji. W ramach profesjonalnej obsługi sprzedaży przejdziemy z Tobą przez warunki transakcji punkt po punkcie i dopilnujemy, żeby ustalenia dotyczące zadatku trafiły do notariusza.
Zadzwoń: 578 007 757 | Umów bezpłatną konsultację
Źródła
- Art. 394 Kodeksu Cywilnego — Zadatek — tekst jednolity, regulacja prawna zadatku
- Art. 353¹ Kodeksu Cywilnego — Zasada swobody umów — podstawa prawna ustalania warunków umowy (w tym zaliczki)
- Art. 494 Kodeksu Cywilnego — Skutki odstąpienia od umowy — przepisy o zwrocie świadczeń wzajemnych
- Art. 390 Kodeksu Cywilnego — Skutki uchylania się od zawarcia umowy przyrzeczonej — odszkodowanie i żądanie zawarcia umowy
- Kodeks cywilny — tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795 (m.in. art. 65, art. 385³ pkt 12, art. 390 § 3, art. 471, art. 498, art. 644, art. 746)
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych — tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592 (art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 1)
- Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej — zatrzymany zadatek jako przychód z innych źródeł, wykazywany za rok zatrzymania
- Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych — tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 191 (art. 1, art. 2, art. 7, art. 9 pkt 17)
- Ustawa o podatku od towarów i usług — tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 775 (art. 19a ust. 8)
- Ustawa o prawach konsumenta — tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1796 (art. 27, art. 32, art. 35, art. 38)
- Ustawa o ochronie praw lokatorów — tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 725 (art. 6, art. 19a — kaucja)
- Ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym — tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 880 (art. 32, art. 34 ust. 1 i ust. 3 — opłata rezerwacyjna i jej podwójny zwrot)
- UOKiK — „Zadatek czy zaliczka? Porady UOKiK" — komunikat Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 13.08.2014
Często Zadawane Pytania
Co to jest zadatek?
Zadatek to kwota pieniężna przekazywana przy zawarciu umowy jako zabezpieczenie jej wykonania. Jest uregulowany w art. 394 Kodeksu Cywilnego. Jeśli umowy nie wykona strona, która dała zadatek, druga strona może od umowy odstąpić i zadatek zatrzymać. Jeśli umowy nie wykona strona, która zadatek otrzymała, wpłacający może odstąpić od umowy i żądać zwrotu zadatku i drugie tyle (sumy dwukrotnie wyższej).
Co to jest zaliczka?
Zaliczka to częściowa wpłata na poczet przyszłego świadczenia. W przeciwieństwie do zadatku, nie jest odrębnie uregulowana w Kodeksie Cywilnym i nie wiąże się z tak surowymi konsekwencjami. W przypadku niewykonania umowy zaliczka podlega zwrotowi niezależnie od tego, która strona się wycofała, a poszkodowana strona może dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych (a gdy spełnione są przesłanki potrącenia z art. 498 KC — potrącić je z zaliczką do zwrotu).
Jakie są główne różnice między zadatkiem a zaliczką?
Główna różnica dotyczy konsekwencji niewykonania umowy. Przy zadatku, gdy jedna strona nie wykona umowy, druga może od niej odstąpić: jeśli zadatek otrzymała — zatrzymać go, a jeśli go dała — żądać sumy dwukrotnie wyższej. Tymczasem zaliczka co do zasady podlega zwrotowi w pełnej wysokości. Zadatek jest uregulowany w art. 394 KC, a zaliczka podlega ogólnym przepisom o zobowiązaniach. Zadatek może mieć formę pieniężną lub rzeczową, zaliczka w praktyce to zwykle pieniądze.
Ile wynosi zadatek przy kupnie mieszkania?
Przepisy nie określają sztywnej kwoty. W naszej praktyce zadatek wynosi najczęściej od 5% do 10% wartości nieruchomości. Przy mieszkaniu za 400 000 zł będzie to od 20 000 do 40 000 zł. Kwotę ustala się indywidualnie między stronami.
Czy zadatek jest zwrotny?
Tak. Zadatek wraca, gdy umowa zostanie rozwiązana (np. za porozumieniem stron) albo gdy do niewykonania umowy doszło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo odpowiadają obie (art. 394 § 3 KC). Wraca też, gdy tak zapiszecie w umowie (np. na wypadek odmowy kredytu). Jeśli umowy nie wykona jedna strona, druga może od niej odstąpić: jeśli zadatek otrzymała — zatrzymać go, a jeśli go dała — żądać sumy dwukrotnie wyższej.
Czy zaliczka jest zwrotna?
Tak, zaliczka co do zasady podlega zwrotowi w pełnej wysokości niezależnie od tego, która strona rezygnuje z umowy — w przeciwieństwie do zadatku nie ma tu mechanizmu przepadku ani podwójnego zwrotu. Jeśli jednak strona, która ma oddać zaliczkę, ma wobec drugiej strony wymagalne roszczenie pieniężne – np. o odszkodowanie, bo to druga strona nie wykonała umowy – może je potrącić z kwotą do zwrotu (art. 498 KC); wtedy zwrot nie będzie pełny. Same poniesione koszty dają prawo do potrącenia tylko wtedy, gdy odpowiada za nie druga strona. W umowach z konsumentem zapis całkowicie wyłączający zwrot bywa niedozwolony (art. 385³ pkt 12 KC).
Co jest zwrotne — zadatek czy zaliczka?
Zaliczka co do zasady podlega zwrotowi w pełnej kwocie. Zadatek wraca, gdy umowa zostanie rozwiązana, gdy za jej niewykonanie nie odpowiada żadna strona albo odpowiadają obie (art. 394 § 3 KC) lub gdy przewiduje to umowa. Jeśli umowy nie wykona kupujący, sprzedający może odstąpić od umowy i zatrzymać zadatek; jeśli sprzedający — kupujący może odstąpić i żądać zwrotu zadatku i drugie tyle (sumy dwukrotnie wyższej).
Co się stanie, jeśli rezygnuję z umowy, a wpłaciłem zadatek?
Jeśli nie wykonasz umowy z przyczyn, za które odpowiadasz, druga strona może od niej odstąpić i zatrzymać Twój zadatek (art. 394 Kodeksu cywilnego). To jej uprawnienie, a nie skutek, który następuje sam. Dlatego przed wpłatą zadatku upewnij się, że jesteś w stanie dotrzymać warunków umowy.
Co jeśli bank odmówi kredytu — tracę zadatek?
Jeśli w umowie przedwstępnej nie ma klauzuli zabezpieczającej (warunku rozwiązującego na wypadek nieuzyskania kredytu), istnieje ryzyko utraty zadatku. Dlatego kupujący finansujący zakup kredytem powinni zawsze negocjować zapis, który zwraca zadatek, gdy do ustalonego dnia nie uzyskają pozytywnej decyzji kredytowej i dostarczą sprzedającemu decyzję odmowną banku albo pisemne oświadczenie, że takiej decyzji nie uzyskali.
Czy zadatek musi być wpłacony przy podpisaniu umowy?
Zgodnie z art. 394 KC, zadatek jest dawany „przy zawarciu umowy” — dopóki nie zostanie faktycznie wpłacony, uprawnienia z tego przepisu (przepadek, podwójny zwrot) nie powstają. W praktyce strony często zapisują kilka dni na przelew po podpisaniu umowy, ale to, czy taka późniejsza wpłata nadal wywołuje skutki zadatku, bywa sporne — najbezpieczniej wpłacić w dniu podpisania albo skonsultować zapis z prawnikiem lub notariuszem.
Zadatek a zaliczka — co lepiej chroni kupującego?
Zwykle zadatek. Jeśli sprzedający nie wykona umowy, kupujący może od niej odstąpić i żądać zwrotu zadatku i drugie tyle (sumy dwukrotnie wyższej) — kwota jest znana z góry. Przy zaliczce sprzedający zwraca wpłaconą kwotę, a odszkodowania kupujący może dochodzić na zasadach ogólnych, wykazując szkodę. Kupując na kredyt, dodaj klauzulę o zwrocie zadatku w razie odmowy kredytu.
Czy zadatek wlicza się w cenę nieruchomości?
Tak. Gdy transakcja dochodzi do skutku, zadatek pieniężny jest zaliczany na poczet ceny nieruchomości. Oznacza to, że przy akcie notarialnym kupujący dopłaca różnicę między ceną a wpłaconym zadatkiem. Identycznie działa zaliczka – również jest zaliczana na poczet ceny.
Jak prawidłowo zapisać zadatek w umowie przedwstępnej?
W umowie przedwstępnej nazwij wpłatę wprost zadatkiem. Formalnie o charakterze wpłaty decyduje zgodny zamiar stron (art. 65 KC), ale bez tego słowa łatwo o spór, czy to zadatek, czy zaliczka. Należy podać dokładną kwotę, termin wpłaty, numer konta i konsekwencje niewykonania umowy. Przy zakupie na kredyt warto dodać klauzulę o zwrocie w przypadku odmowy finansowania.
Czy od zadatku trzeba zapłacić podatek?
Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) nie płaci się od samego zadatku, tylko od umowy sprzedaży: 2% wartości rynkowej nieruchomości, pobiera go notariusz przy akcie. Zwolniony jest kupujący mieszkanie, dom albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, któremu nigdy nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w nich (poza udziałem do 50% odziedziczonym). Przy zakupie od dewelopera zamiast PCC jest co do zasady VAT (wyjątek: szósty i kolejny lokal kupowany przez tę samą osobę w jednym budynku lub na jednej nieruchomości gruntowej — wtedy dodatkowo PCC 6%), a obowiązek podatkowy powstaje u dewelopera już przy otrzymaniu zadatku (art. 19a ust. 8 ustawy o VAT). Zatrzymany zadatek za przychód z innych źródeł uznał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 27 maja 2025 r. (art. 20 ust. 1 ustawy o PIT – katalog jest otwarty, zadatek nie jest w nim wymieniony); według niej wykazujesz go w zeznaniu za rok, w którym zadatek zatrzymałeś. Interpretacja wiąże tylko w sprawie, w której ją wydano. Jak rozliczyć otrzymaną sumę dwukrotnie wyższą, przepisy wprost nie rozstrzygają. Przy działalności gospodarczej zasady mogą być inne – w konkretnej sprawie zapytaj doradcę podatkowego.
Dlaczego warto skonsultować się z agentem nieruchomości przed wpłatą zadatku?
Doświadczony agent nieruchomości dopilnuje, by w umowie znalazł się zadatek (nie zaliczka!), wynegocjuje korzystne warunki (np. zwrot zadatku przy odmowie kredytu) i pokaże, jakie kwoty zadatku przyjmują się na rynku — a ocenę prawną zapisów zostawi notariuszowi. To inwestycja, która może uchronić przed stratą kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Czy zadatek można zastosować przy remoncie lub usługach?
Tak. Art. 394 Kodeksu cywilnego nie ogranicza się do kupna nieruchomości — zadatek można dać przy umowie o remont, meble na zamówienie czy inne usługi (UOKiK wskazywał w komunikacie z 13.08.2014, że przy usługach dla konsumentów pobieranie z góry 100% wynagrodzenia jako zadatku lub zaliczki może być kwestionowane — to stanowisko urzędu, nie przepis). Mechanizm jest ten sam, ale dochodzą przepisy o danej umowie: np. zamawiający może odstąpić od umowy o dzieło przed jego ukończeniem, płacąc wynagrodzenie pomniejszone o to, co wykonawca zaoszczędził (art. 644 KC). Konsument, który podpisał umowę poza lokalem firmy lub na odległość, ma zwykle 14 dni na odstąpienie bez podawania przyczyny, a przy nieumówionej wizycie w domu lub wycieczce — 30 dni (art. 27 ustawy o prawach konsumenta); jeśli sam zażądał rozpoczęcia usługi wcześniej, płaci za wykonaną już część (art. 35 ustawy o prawach konsumenta). W umowie nazwij wpłatę wprost zadatkiem.
Jaka jest różnica między kaucją a zadatkiem przy wynajmie?
Zadatek dany przy rezerwacji (w umowie rezerwacyjnej lub przedwstępnej) zabezpiecza zawarcie umowy najmu — jeśli właściciel w ostatniej chwili odmówi podpisania, możesz odstąpić od umowy i żądać zwrotu zadatku i drugie tyle (sumy dwukrotnie wyższej). Kaucja to osobna wpłata przy umowie najmu: zabezpiecza należności wynajmującego z tytułu najmu i wraca w ciągu miesiąca od opróżnienia lokalu, po potrąceniu tych należności. Przy najmie zwykłym może sięgać maksymalnie dwunastokrotności czynszu, z waloryzacją przy zwrocie (art. 6 ustawy o ochronie praw lokatorów); przy najmie okazjonalnym maksymalnie sześciokrotności czynszu i pokrywa też ewentualne koszty egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu (art. 19a ust. 4–5 tej ustawy). Kaucja nie podlega art. 394 KC i nie ma mechanizmu podwójnego zwrotu.
Jakie są konsekwencje odstąpienia od umowy przy zaliczce?
Przy zaliczce konsekwencje są znacznie łagodniejsze niż przy zadatku. Zaliczka podlega zwrotowi niezależnie od tego, która strona rezygnuje z umowy. Strona poszkodowana może ewentualnie dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych, ale nie ma tu uprawnienia do zatrzymania wpłaty ani żądania podwójnej kwoty, które daje zadatek (art. 394 § 1 KC).
Czy mogę zmienić zaliczkę na zadatek w trakcie umowy?
Strony mogą to zrobić aneksem, ale to, czy wpłata nabierze skutków zadatku, bywa sporne (art. 394 § 1 KC mówi o zadatku danym przy zawarciu umowy) — skonsultuj to z notariuszem lub prawnikiem.
Planujesz sprzedaż nieruchomości?
Zadatek to moment, w którym sprzedający naprawdę wiąże kupującego z transakcją — źle zapisany, potrafi zostawić Cię bez realnego zabezpieczenia, gdy kupujący się rozmyśli. Sprzedaż poprowadzimy od początku do końca: bezpłatna analiza wartości rynkowej, marketing i kupujący, bezpieczna umowa przedwstępna z zadatkiem — aż po finalizację u notariusza.
Zadzwoń: 578 007 757 — bezpłatna konsultacja, bez zobowiązań, albo zobacz, jak sprzedajemy.
Artykuł przygotowany przez CI OD NIERUCHOMOŚCI. Aktualizacja 23 września 2026: ujednoliciliśmy wysokość zadatku (5–10%) z pozostałymi poradnikami, doprecyzowaliśmy stanowisko UOKiK, rozliczenie zaliczki i opis naszej pomocy przy umowie. Wcześniej, 17 września 2026: poprawiliśmy opis potrącenia kosztów przy zaliczce, podatku od zadatku i klauzuli kredytowej w checkliście. Po kolejnej recenzji dodaliśmy roczny termin przedawnienia roszczeń, doprecyzowaliśmy zasady PIT i uprawnienia z zadatku, oznaczyliśmy kwoty z naszej praktyki, a w checkliście poprawiliśmy moment wpłaty zadatku w przykładowym zapisie. Informacje zawarte w artykule mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej ani podatkowej. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z prawnikiem, notariuszem lub doradcą podatkowym.
